VUI XUÂN NHỚ ĐẾN TRUYỆN KIỀU

Mỗi độ xuân về vạn vật bừng lên một sức sống vui tươi, hạnh phúc. Cây cối đâm chồi nẩy lộc, chim chóc làm tổ tìm    bầy. Từ con kiến, đến con ong, cái bướm nhởn nhơ vui chơi tìm hoa hút mật. Con người lại càng vui thú hơn- Tuổi xuân thành đôi lứa, tuổi xuân rạo rực làm ăn- học tập...Tuổi già thì lại hồi xuân cũng không kém gì tuổi trẻ. “ Ước gì xuân cả bốn mùa-Quanh năm anh được đi chùa cùng em” hay: “Ước gì xuân cả ngày đêm- cho giường thất bão ấm êm trọn đời” Ấy chính thế mà truyện Kiều bất hủ của Đại thi hào Nguyễn Du gồm 3254 câu lục bát đã có biết bao nhiêu chữ XUÂN dùng với nhiều nghĩa khách nhau. Mỗi chữ là một nét riêng biệt, độc đáo, sâu sắc tài tình của tác giả.

        Nhân đầu xuân năm mới tôi lấy ra một số chữ xuân trong truyện Kiều để chúng ta cùng mua vui đón tết, gọi là chút quà mọn của những ai say mê về Kiều.

       Chữ Xuân trong truyện Kiều gồm 55 chữ nằm trong 53 câu. Được dùng với nhiều nghĩa khác nhau tạm phân ra như sau:  *Chỉ thời gian có 18 chữ * Chỉ sự trẻ đẹp có 26 chữ

*Chỉ thân sinh có 11 chữ * Có hai câu Kiều lặp lại chữ  

xuân đó là: Hoa Xuân đương nhụy, ngày Xuân còn dài

                   Ngày Xuân lắm lúc đi về với Xuân

Chữ Xuân chỉ thời gian được ghép với chữ khác rất linh hoạt, rất sắc thái biểu cảm khi thì: Ngày xuân, chiều xuân, đêm xuân. Lúc thì: Xuân thu, chơi xuân, xuân lan, xuân qua, hoa xuân, sang xuân, cuối xuân,  vườn xuân,  nét xuân sơn...Chữ Xuân chỉ sự trẻ đẹp cũng đa nghĩa biểu cảm nào là: Xuân xanh, nửa chừng xuân, khóa xuân, tin xuân, giấc xuân, khoảng xuân hay là: Thêm xuân, ngậm ngùi xuân, phòng xuân, mười phần xuân, chừng xuân, xuân tình vv.

Chữ Xuân chỉ thân sinh cũng không đơn nghĩa mà được thay đổi cho phù hợp với từng văn cảnh như: Lượng xuân, xuân đường, đền ba xuân, cõi xuân, xuân huyên, xuân đình, xuân già.   

        Trong 55 chữ XUÂN  có tám chữ đứng đầu câu: Câu 36- “ Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê” ; câu 162 “ Xuân lan thu cúc mặn mà cả hai”; câu 534 “ Xuân đường kíp gọi Sinh về hộ tang; câu 759 “ Xuân huyên chợt tĩnh giấc nồng”; câu 1500 “Xuân đình thoắt đã dạo ra cao đình”; câu 2837 “ Xuân huyên lo sợ xiết bao”; câu 2858 “ Xuân thu biết đã đổi thay mấy lần”; câu 3010 “Xuân già còn khỏe, huyên già còn tươi”.

        Có 9 chữ đứng cuối câu: Câu 46 “Chị em sắm sửa bộ hành chơi Xuân”; câu 620 “ Liệu đem tức cỏ quyết đền ba xuân”; câu 713 “ Thúy Vân chợt tĩnh giấc xuân”; câu 1059 “ Một chàng vừa trạc thanh xuân”; câu 1094 “ Ngày xuân lắm lúc đi về với xuân” câu 1703 “ Tiếc hoa những ngậm ngùi xuân”; câu 1796 ‘ Sầu dài ngày ngắn, đông đà sang xuân”; câu 2061 “ Cửa thiền vừa cử cuối xuân”; câu 3142 “ Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân” Trong một số trường hộp chữ “Xuân” ghép với chữ khác

tạo thành vế đối với nhau như:- Làn thu thủy- Nét xuân sơn; Xuân lan- Thu cúc; Hoa xuân đương nhụy- Ngày xuân còn dài;  Xuân già còn khỏe- Huyên già còn tươi vv.

        Rất nhiều chữ XUÂN được dùng tài tình, tạo nên câu thơ đặc sắc, phong phú như: “ Nửa chừng xuân thoắt rẽ cành thiên hương” “ Giọt sương gieo nặng, cành xuân là đà” “ Ngày xuân lắm lúc đi về với xuân”; “ Mười phần xuân có gầy ba bốn phần”  

        Càng đi sâu tìm hiểu truyện Kiều chúng ta càng thấy biết bao điều thú vị.

        Nhân dịp Xuân  NHÂM THÌN 2012 Đất nước tràn đầy sức sống XUÂN về toàn diện trên mọi mặt  mà thế giới ca ngợi. Đất nước chúng ta Người Già trẻ lại—Người trẻ trẻ thêm “ Xuân này hơn hẳn những xuân qua” Bao giờ cũng nhớ đến Bác- nhớ đến Đảng

Lấy chữ XUÂN trong truyện Kiều chúc tuổi đời được xuân mãi mãi. Đến với mọi người dân  Việt Nam trong cả nước cũng như ngoài nước./.