Truyện ngắn ( kỷ niệm tháng 9-1945)

ĐÂU CŨNG LÀ ĐẤT NƯỚC

Mẹ tôi đẻ rớt tôi bên đống rơm nhà mình. Bà nội tôi vội cắt dốn và tắm rửa sạch sẽ cho tôi. Một cục đen thùi lùi trông có vẽ lì lợm lắm.

   Bố tôi nói:- Đặt tên cho nó là thằng RƠM. Để kỷ niệm ngày mẹ đẻ rớt nó bên đống rơm cao ngất còn đầy nùi hương vị lúa mùa. Ai cũng phì cười. Ông giải thích: Rơm là do cây lúa mà ra. Lúa lại sinh ra gạo để nuôi người. Như thế sau này nó sẽ ăn nên làm nổi lắm lúa nhiều khoai cao như đống rơm này. Cả nhà lại được một tràng cười  như nắc nẻ nữa. Bà nói -- Cứ mặc kệ sự đời Biết đâu rồi được như bố nó nói.

    Thế là tên Rơm của tôi được mọi người truyền khẩu mãi đến khi khôn lớn và về già.

    Rơm lớn đùng lên như thổi, ăn khỏe, ngủ ngon. Ba bốn tuổi đã thích đi chăn trâu, cưỡi bò, làm quen với cuộc sông bề ngoài. Nhờ có sức khỏe, Rơm tiếp thu sự việc chung quanh nhanh nhẹn hơn bọn con trai trong làng cùng tuổi.

    Rơm thích nhất nghề bơi lặn, câu cá. Cha ông có câu “ Nhà có phúc con biết lội, Nhà có tội con hay trèo” Câu nói của các cụ làm Rơm hang say nghề nghiệp. Song bố Rơm muốn Rơm biết chữ nghĩa để nối dõi tông đường về sau.

    Rơm thông minh lắm. Mới mười lăm, mười sáu tuổi đã biết đến ba thứ tiếng. Rơm nói với bạn bè dễ ợt là tiếng và chữ quốc ngữ. Khó nhất là chữ hán. Còn chữ Tây hơi khó phát âm nhưng cũng dễ học hơn chữ hán.

    Hai mươi tuổi Rơm đã muốn bay nhảy nhưng còn phải tính toán kỷ đã. Nếu thi chữ hán để ra làm quan thì áo mũ cân đai rườm rà, đại luộm thuộm. Trở thành lão khổng giáo chậm chạp vào thưa ra trình không được hoạt bát nhanh nhẹn Nếu thi tiếng Pháp vào làm bàn giấy cho Pháp để thành thầy Đề quan Phán ăn mặc nghiêm túc. Cổ thắt cà vát, ngực đeo bảng số, chân đi dày mắt đeo kính Trông có vẽ oai phong lắm nhưng sợ dân lại chửi sau lưng đồ thằng bán nước đi theo Tây.Còn chửi tục hơn nữa là thằng mặc đồ Tây, ăn cơm Tây dá mà ỉa cả kứt Tây nữa thì thật là tủi hổ. Rơm ta sẽ bị bà con xé xác. Thôi thế là mình cứ thi chữ quốc ngữ nước mình cho rồi Dù sao mình vẫn là người Việt Nam chính gốc.. Nhưng khổ nỗi chữ quốc ngữ nước nhà bây giờ có làm được gì để mà hái ra tiền kiếm ăn trông đời sống hàng ngày đâu.. Đàng thì phong kiến đàng thì thực dân đè nén cướp bốc hết rồi. Có gì cho hạng người khố rách áo ôm như Rơm nữa.

     Nghe nói đi theo Cách Mạng là trở thành người yêu nước. Hai tiếng yêu nước nó lồng lộn trông lòng Rơm một cách trìu mến lạ thường. Nếu được thế thì rất hay Thế là Rơm đi đây, đi đó tìm hiểu, học hỏi đường lối chủ trương của cách mạng.

    Rơm vớ được một bài thơ của Tố Hửu Trong đó có mấy câu” Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểu/ Dấn thân vô là phải chịu tù đày/Là gươm kề tận cổ súng kề tai/ là thân sống chỉ coi còn một nữa.”. Thế là Rơm lại nhụt chí, chần chừ, suy nghĩ rụt rè và sợ hãi.Nhưng rồi suy đi nghĩ lại cái câu” Là thân sống chỉ coi cón một nữa”  Như thế thì ta vẫn sống, Được sống nữa trên thì càng tốt. Còn dá mà chết nữa dưới thì ta đếch cần. Vã lại ta cũng xem sự sống chết là thường. Rồi anh đọc tiếp câu thơ:”Dậy mà đi. Dậy mà đi/ Đừng tiếc nữa can chi mà tiếc mãi/ Ai chiến thắng mà không hề chiến bại/ Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần vvv.”.Ừ ừ! đúng thế.! Thế là anh cương quyết đi theo Cách Mạng Anh lại nghĩ dá mà đi theo Cách mạng thì lấy gì mà bỏ miệng hàng ngày. Thật khó suy nghĩ.

    Nhưng rồi anh lại sực nhớ nghe nói ai hoạt động cách mạng thì được dân nuôi Có thật thế không? Dân thì thấy bọn quan lại cũng gọi là dân, mà bọn quan lại thì làm tay sai cho Pháp. Dá mà gặp chúng nó thì chết cả lũ.

    Nghe đâu trong làng ngoài xã nhiều người kết thành bè, thành đảng đến đập phá nhà hương hào lý trưởng quan lại bè lũ tay sai cho Pháp để lấy của nuôi cán bộ cách mạng. Biết chuyện đó Rơm thích lắm, hưởng ứng ngay. Thế là Rơm nhập bọn.

     Nhờ Rơm thông minh có học hơn mọi người nên tìm lời truyên truyền dũ dỗ bọn Việt gian, phản quốc chúng tự giác ra cống hiến giúp tài sản cho cán bộ. Đi đến đâu Rơm cũng dùng lời lẽ  phải trái giải thích cho bọn nhà giàu đưa của ra cống hiến cho cách mạng.Thế là rơm được tôn thành kẻ lãnh đạo phong trào. Lãnh đạo hoạt động bí mật của Đảng.

     Rơm đi đến đâu cũng được nhân dân yêu mến, tin tưởng. Nhất là lời kêu gọi dân gia nhập đi theo Đảng ngày càng được đông đảo. Thế lực ngày càng dồi dào, lương thực, vũ khí cũng được chất chứa thành kho, thành đụn.

     Rơm trở thành cánh tay đắc lực của Đảng lãnh đạo phong trào đánh đổ thực dân Pháp, chặt đứt xiềng gông nô lệ. Phá cường quyền để dựng nên dân chủ theo lời Bác Hồ .

     Rơm mở rộng màng lưới hoạt động, vận động các nhà giàu ủng hộ cơm gạo áo tiền cho bộ đội ăn no mặc ấm đánh giặc Pháp.

     Một thời gian sau Rơm nghe tin Bác Hồ về lãnh đạo Đảng trong hang fác fó.Thế là Rơm bỏ nhà ra đi tìm Bác tại Việt Bắc.. Đi được nữa đương Rơm bị Pháp bắt và kết án tử hình. Rơm nghĩ bây giờ phong trào cách mạng lên cao, toàn dân đang nổi dậy chống Pháp mà mình chết lúc này là thiệt. Mình phải sống và cần sống

     Nghĩ thế Rơm tìm lời ngon ngọt xin đầu hàng và cam chụi làm gián điệp cho Pháp chống lại cộng sản. Rơm nói tiếng Tây như nước chảy  do đó Pháp đồng ý để Rơm ở lại  mà sử dụng. Rơm được phong lên chức quan ba, cai quản một số đồn bốt chỉ huy tiêu giệt Việt Cộng và chỉ điểm những kẻ đáng nghi vấn.

      Lòng Rơm lo thấp trhỏm luôn luôn tìm cách để trốn thoát, nhưng vô cùng khó khăn. Chúng quản lý Rơm hết sức chặt chẽ. Chúng chiều Rơm đủ mọi thứ nào ăn, nào mặc Đi xe, lính hộ tống ...Đưa Rơm đến các làng bị chiếm đống để Rơm chỉ điểm phát hiện những tay theo việt cộng chống lại quan bảo hộ Pháp. Chúng bắc loa kêu gọi mọi người đầu hàng để được sung sương như Rơm.Hàng tuần chúng nêu gương sáng của Rơm cho mọi dân làng nghe. Chúng bắt Rơm đi khắp nơi để phơi bày bộ mặt ly dán cán bộ ta với Rơm.

      Cũng chính vì thế mà Đảng có người hiểu lầm về Rơm. Báo cáo về tổ chức Đảng và khai trừ rơm ra khỏi Đảng xử án tử hình.

    Khổ cho Rơm lúc này bị mất liên lạc nên không gặp được ai mà thanh minh sự việc. Rơm tức lắm. Tính cục cằn của Rơm lại xuất hiện. Rơm muốn chết để khỏi mang tiếng oan là phản bội Đảng. Nhiều lần anh đề nghị với bọn Pháp bắn anh đi thì ngược lại chúng hết sức bồi dương cho anh đủ điều kiện sống trên xa hoa và  lãng mãn. Sau một thời gian chúng tuyên bố thả Rơm trả lại tự do trở về với chính quyền cách mạng. Chúng muốn li dán giửa Rơm và quần chúng.

     Rơm về làng thăm cha mẹ, làng xóm, bà con, bị tất cả mọi người hắt hủy, xua đuổi. Đồ phản động, đồ bán nước. Rơm nhục nhã vô cùng mà chẳng biết thanh minh được với ai. Đi đâu cũng bị người chửi mắng, chà đạp lên nhân phẩm của mình. Trước kia ai cũng kính trọng Rơm nay thì ai cũng tự do chửi bới. Những bé ranh cũng hết lời chua cay với Rơm.

     Thế là Rơm quyết định bỏ làng đi biền biệt. Tới một vùng biển hẻo lánh, Rơm trở thành một ông dân chài, lênh đênh trên mặt nước. Lúc chịu cái nắng chói chang đổ lửa trưa hè. Lúc chịu phong ba bão táp của những ngày ba tháng tám, tối tăm mù mịt với sóng nước. Rơm cùng với con thuyền vật vã ngày đêm. Lúc nghe gió hú từng cơn, lúc dạt dào trôi chảy với các lớp sóng tuôn trào, lúc bì bỏm đêm khuya một mình với trăng nước mênh mông. Điều đó càng tôi luyện ý chí sắt thép của Rơm đã sẵn có trông người. Rơm khoái chí lắm. Một thiên đường tự do, không bị ràng buộc, không cạnh tranh, không danh lợi. Muốn ngủ thì ngủ, muốm làm thì làm, muốm ăn thì ăn chẳng có ai ngăn cấm nữa. Trời của ta. Đất nước của ta.Sông biển của ta.Tự do vào lộng ra khơi

      Rơm mua một com thuyền nhỏ. Một tay lái, rồi bộ câu cá nhỏ, cá to. Bếp nồi niêu soong chảo đủ phục vụ cho bản thân qua ngày đoạn tháng. Rơm cảm thấy phong lưu hơn nhiều, tự do và thoải mái, không ai ràng buộc. Đêm hè ngắm trăng sao, hứng gió biển mát rười rượi. Tâm hồn nhẹ như bức. Say trong giấc ngủ miên man.. Những chiều nước triều cường Rơm lướt thuyền trên bến câu con cá, con tôm, con mực...ngắm giồng nước biển sóng vổ rì rào thực thú vị.

      Có hôm câu được vừa cá nhỏ cá to tôm cua đầy cả khoang, nhiều con đang dãy đành đạch. Tươi xanh trông thật ngon, chúng đang nằm thở phì pho thật sướng mắt.

     Thế rồi Rơm vào đất liền đổi gạo, rau, thịt, chè vv Chẳng bao giờ bán cả. Bởi Rơm không có chỗ cất tiền. Nhiều lần thế các chị các bà dần dần quen biết. Thấy Rơm hiền lành nết na thật thà nên các bà các chị lại thương yêu đùm bộc như người làng người xã.Ai cũng thương anh chàng trai không cha, không mẹ. Mớ gạo trắng, cũ khoai ngon, ký thịt tươi sốt đều cất giành để đổi cá cho Rơm mà không nghĩ thiệt hơn.

    Có lần sóng to gió lớn, Rơm chưa kịp đưa thuyền vào bờ đã bị sóng xô chìm cả người cả thuyền. Trôi dạt vào một hòn đảo không tên, không tuổi.Rơm sống ở đó cả tuần không một miếng cơm lót dạ. Không nước uống. Không thức ăn Rơm tưởng như mình sẽ chết tại đây mà không ai biết.

     Sau nhờ một thuyền đánh cá chạy qua. Rơm lên chiêu và xin về lại được đất liền, trả vào bờ cũ nơi Rơm lấy làm quê hương xứ sở.

    Từ đó Rơm bắt đầu suy nghĩ Mình phải tập ăn cá sống, tôm tép sống để cứu đói gặp lúc hoạn nạn. Tập uống nước biển để cứu khát. Rơm có một đặc tính đã nói là làm. Mới đầu cầm nhai sống con cá vừa mới câu ở biển lên thấy gai người ghê rợn quá. Nhưng Rơm quyết tâm làm đi làm lại mãi rồi cũng cho hết con cá sống qua cửa họng vào tận dạ dày. Hớp một hớp nước biển vừa mặn vừa chát nhưng rồi cũng tuột thẳng vào khỏi cuống miệng.. Thế là một lần chiến thắng. Đêm đó Rơm không tài nào chợp được mắt cứ nôn nao trong bụng ra làm sao. Cứ nghĩ cái chuyện ăn cá sống uống nước biển mà rởn cả gáy. Thế nhưng rồi Rơm quyết tâm làm vài ba lần quen dần. Hơn nữa là tôm cá vừa mới ở biển lên lại không có mùi tanh như lúc mình để lâu trên cạn. Dần dà Rơm cứ để bụng đói là ư như câu cá lên chén mà không cần nấu nướng gì nữa. Thói quen ấy Rơm bây giờ chẳng sợ phong ba bão táp  miễn sao đừng chết. Còn cái đói cái khát không lay chuyển được lòng Rơm.

     Rơm sống một cuộc đời vô tư thoải mái, vui vẻ. Chưa bao giờ thầy nhức đầu, chóng mặt. Cả cuộc đời không mất một viên thuốc gió. Rơm dày dạn phong sương, đến ma trừ quỷ lộc. Sức khỏe của Rơm chẳng có gì quý bằng.

    Đến năm Rơm tròn chín ba tuổi. Biết mình sẽ đến ngày tận số đã nhờ các bà các chị mua cho một cây cờ đỏ liềm búa phủ lên người. Nằm xuổi trong chiếc thuyền lênh đênh trên mặt nước cho nó trôi dạt về đâu, đến đâu cũng được. Mặt nhìn trời cao sáng mênh mông, đêm ngắm trăng sao, ngày vui mây nước, nắng gió yên lành. Rơm nghĩ sống đâu cũng là đất nước- chết đâu cũng là con người. Lưng nhập hòa với nước biển sóng vổ mạn thuyền như điệu nhạc ru mình ngàn năm bất tử.. Cuộc đời vui vẽ với trời nước mênh mông lúc nhắm mắt xuôi tay Khi cất tiếng khóc chào đời bên đống rơm thơm phức mùi hương lúa ngạt ngào. Nay nhắm mắt xuôi tay cả một biển trời mênh mông bát bgát có gì sướng bằng Một kiếp đời thật vĩ đại hạnh phúc thú vị vô cùng. Rơm vẫn quấn chặt cây cờ Đảng vào người nhắm mắt nỉn cười trong giấc ngủ ngàn năm./.