BẢY MƯƠI TUỔI VỀ QUÊ Ăn TẾT

     

                       

   Đã ăn nhiều cái tết ở quê, nhưng đậm đà nhất là tết năm 1954 năm Tôi tròn tuổi 16.Năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Vừa là tết đón mừng xuân thắng lợi lại cũng vùa cái tết đón bộ đội về làng an dưỡng tại vùng biển Thạch Kim quê hương Cửa Sót. Thật vui chưa từng có. Mới chiều hai lăm tết, cả xã tất bật rộn ràng, người sắm lá dông, kẻ phơi hành kiệu, củ cải, rau dưa để muối ăn tết theo tục quê hương.Tranh thủ phơi trong cái nắng hanh nhạt nhoà của cuối mùa đông giá lạnh. Người thái riềng, người chẻ lạt để gói dò, gói bánh chưng. Người giả lại mấy cối nếp cho thật trắng để nấu cúng Tổ Tiên Ông Cha đầu năm. Người xay bột để làm bánh ngào bánh rán.. Tiếng chày dả, tiếng cối xay nhịp nhàng cót két như tiếng đưa võng của trẻ thơ. Nhiều nhà đã đốt trầm, thỉnh thoảng nổ vài bánh pháo cho có khí thế tết.
Chợ hôm Thạch Kim người đông như kiến. Nghẹt cả đường đi. Các chú bộ đội cũng dạo chợ chơi, tiếng chào hỏi cười nói râm ran. Chiều hai tám, hai chín tết càng vui hơn nữa. Ba bốn nhà chung nhau mổ một lợn. Năm sáu nhà chung nhau mổ một bò. Tiếng lợn eng éch, tiếng bò róng oang oang náo động khắp cả làng trên xóm dưới. Nhà nghèo năm nay cũng thịt cá gạo nếp đầy đủ không thua kém gì nhà có. Phần để mừng chiến thắng phần để mời các chú bộ đội về thưởng thức cái tềt cùng gia đình cho vui cửa vui nhà. Tranh ảnh được treo bán kháp nơi. Ảnh Bác Hồ, cờ Tổ Quốc, câu đối tết  treo khắp các nhà, trú sở, những nơi công cộng. Nhiều chú bộ đội lại khéo tay cắt khẩu hiệu, kết hoa,làm đèn ông sao xúc xích cho bà con trong xóm thật chẳng có cái tết nào mà nhộn nhịp tấp nập vui tươi như cái tết năm này. Mười sáu tuổi trông tôi cũng lớn rồi, suốt ngày theo các chú bộ đội tập múa tấp hát để chuẩn bị cho đêm biểu diễn

mồng hai tết đón xuân của xã. Qua ngày hai chín bánh chưng, dò nem, cua mộc nhiều nhà đã xong. Lẻ tẻ một số quá nhiều nên mãi đến sáng ba mươi mới hết.

    Nhộn nhịp nhất là phút giao thừa. Loa phóng thanh ở trú sở uỷ ban được phóng to để nghe lời chúc tết của Bác Hồ đọc trong đài tiếng nói Việt Nam. Pháo hoa bắn sáng chói cả bầu trời, chuông nhà thờ đức mẹ dật liên hồi, trống lớn trống con các đình chùa miếu mạo nhà thờ họ đánh chào đón phút giao thừa nổi lên inh ỏi, hoà với tiếng pháo, tiếng súng bắn chỉ thiên của các chú bộ đội, đất với trời quyện vào nhau như xé toạc cả cảnh sương mù trong đêm tối của giao thừa. Loa phóng thanh thì rộn rã những bài hát chúc mừng năm mới tiếng hát của các cô các chú thật là tuyệt, Một đàng thì đinh tai, choáng óc. Một đằng thì mũi ngạt ngào mùi thơm của trầm, của thuốc pháo, quyện với mùi thịt kho thịt rán rồi mùi riềng nấu dả cầy, rồi mùi mật ngọt ngào của bánh trôi, bánh rán, mùi xôi đang độ bốc hơi bay tuốt vào làm điếc cả mũi

  Đấy là những cỗ bàn các gia đình bày biện để cúng giao thừa cầu mong một năm làm ăn tốt đẹp. Sau lời chúc tết của Bác xong thì trú sở uỷ ban đã chật ních người đến để làm lễ chào cờ đầu xuân và nghe chủ tịch xã đọc lời chúc tết lại nêu một số chỉ tiêu làm ăn cho toàn xã phấn đấu. Sau đó thì các ông đảng viên kéo nhau về nhà bí thư chủ tịch xã để chúc tết gia đình và nâng ly rượu đầu xuân. Một số thì tới nhà các bác tộc trưởng trong họ cùng ngồi quây quần bên mâm bánh chưng thịt dò củ cải hành vv để chúc mừng tộc trưởng và bàn một số việc họ trong năm. Ngoài đường rầm rập suốt sáng và kéo dài mãi đến mồng bốn tết thì loa phóng thanh của xã nhắc nhở mọi người ra bãi biển để trồng cây thực hiện lời Bác dạy.

  Thế là từ nam phụ lão ấu toàn xã đổ xô ra biển, trẻ thì đi chuyển cây từ vườn ươm của xã về còn các cụ có kinh nghiệm trồng cây lại đảm đang phần kỷ thuật tiếng hô hào đốc thúc của các cụ tiếng nô đùa vui nhộn của thanh niên

náo động cả một vùng bờ biển dài ba cây số. Biển được biến thành sắc xanh rời của mùa xuân trông như bức thảm thật mát mắt. Mỗi năm quê tôi tết nào cũng trồng thêm một số cấy lấn dần ra biển đồi cát bỏng ngày thêm xanh thêm mát ngăn gió chặn sóng.

  Sang ngày mồng bốn thì tổ chức vui chơi tập thể: Đánh cờ người, cờ thẻ, tổ tôm vv rồi văn nghệ ban ngày, ban đêm không kịp ăn. Bởi vậy phải chuẩn bị bánh chưng, bánh rán dò chả cũ hành, cũ kiệu sẳn sàng mà chén chứ đâu có thì giờ nào nữa mà nấu với xào. Ai cũng mặc áo mới chen chúc trên đừơng đủ màu sắc, rủ nhau đi từng đoàn để đến nhà nhau. Các cụ bà cụ ông thì rủ nhau đi chùa hái lộc cầu an Vui nhất là đến nhà ai cũng phải ăn một miếng trầu cho đỏ môi để lấy may. Có đứa ăn không quen chảy nhoè cả môi, có đứa ăn vào má đỏ ửng lên trông thật là duyên nhất là mây cô gái còn trẻ, mấy chàng trai còn son. Các chú bộ đội cũng vậy nhiều chú biết ăn trầu, uống rượu mặt rựng như mắt trời mới mọc. Dá mà tết cứ được kéo dài thế  này mãi thì vui biết mấy. Thế nhưng sáng mồng sáu các em đã tới trường khai trương năm học và chúc tuổi các thầy cô, khai bút đầu xuân.

Các chủ thuyền thì xuất hành đi đánh cá pháo được nổ từ lúc nhổ sào chuyển thuyền mà ra mãi đền ngoài khơi. Các bà các chị thì quang gánh lên đường chợ búa khai trương Một số thì ra đồng trồng khoai trỉa lạc. Khí thế đầu năm ai cũng hăm hở vui tươi bước vào chiến dịch.

  Thế mà mãi đến bây giờ sau sáu mươi năm xa quê hương. Năm 2005 tôi tròn bảy bảy tuổi trở về thăm lại mãnh đất thân yêu ăn cái tết Ất Dậu. Quê hương đã có nhiều đổi mới. Nhà lầu thay nhà tranh, bê tông hoá đường, máy móc hiện đại hoá phương tiện đi lại. Xã có hàng chục kỷ sư, bác sĩ, thạc sĩ chưa đủ còn một số con em được du học nước ngoài rồi đa số thanh niên nam nữ xuất khẩu lao động các nước. Bộ mặt xã đổi khác so với thành thị cũng không thua kém gì. Lớp cán bộ xã thì trình độ đại học, cấp ba trẻ măng.

Người người đều có văn hoá, cuộc sống đi lên gấp trăm ngàn lấn so với những tháng năm khi nước nhà chưa được thống nhất. Thật là thiên đường. Ấy thế mà cái tết cổ truyền xã vẩn giử được phong tục của ông cha xưa. Chỉ khác là không có pháo, nhưng lại có bia Hà Nôi, bia Sài Gòn rất nhiều rồi rượu ngoại đủ thứ. Còn có cả heo quay, cá rán theo kiểu tàu kiểu tây nữa cơ. Tha hồ ăn, tha hồ uống. Thế nhưng phong tục văn hoá của quê tôi chẳng có ai dám say trong mấy ngày tết cả. Cái tết truyền thông vẫn hạnh phúc vui vẻ từ già đến trẻ từ nam đến nử. Một cái mới mà xưa không hề có đó là các bô lão tập trung tại câu lạc bộ mừng tuổi thọ do địa phương tổ chức cho các cụ từ 70-75-80-85-90-95 và trên 100 tuổi rồi thi xướng hát thơ ca chúc tụng xuân mới, các bà thì biểu diện thái cực quyền tập dưỡng sinh trông thật là văn minh. Chúng tôi những người xa quê nay về là phải đi khắp làng trên xóm dưới, gặp ai cũng mời mọc vui vẻ, đậm tình làng nghĩa xóm. Xa quê đã quá nửa đời người nay về sống lại cảnh làng xưa xóm cũ không sao không khỏi bùi ngùi xúc động. Tình quê hương, tình làng xóm đậm đà mà chan chứa bao la. Cũ khoai ngọt lịm, quả cà muối  dòn tan, bát canh cua ngọt xớt lại hiện về với già trong những năm tháng xa quê. Ước gì sống mãi để mỗi năm một lần về đón cái tết cổ truyền như thế này nối lại gốc rễ , nối lại nơi chôn rau cắt dốn cho những người xa quê hàng ngàn cây số, hàng vạn nẻo đường hay bên kia cách nửa trái đất. Hãy về với quê cha đất tổ.

      “ Dù ai xa xứ biệt quê!   Chiều ba mươi tết nhớ về Tổ Tiên”.

      Còn có những điều may mắn đến với một số người thanh niên xa quê giờ về gặp nhau mà nên vợ nên chồng. Cũng có người thì lại gặp nhau bàn chuyện làm ăn trở thành những tỷ phú trong làng, thật là sung sướng.

      Tết đến với cả nước, với mọi người dân nhưng cũng có khi giành riêng cho những người năm may, tháng tốt. Thật

không gì sung sướng lại sau cái tết vừa vui lại vừa sáng rạng với tiền đồ./.